Sunday, September 20, 2009

Kaguluhan



Sumuka sa huni ng binibini
Pasirkong lagpak sa palapag
Sumambulat ang kahibangan
Panahon na di mababalikan

Tumimpla sa daloy ng balon
Panibugho ni Adan sa Diyos
Pisil ng hayop sa kalamnan
Ang sugat na kinamuhian

Patago sa init ng araw
Umaalpas sa lamig ng bituin
Idlip na animo'y bangungot
Sumisilip ng walang lintik

Ang talbog ng dibdib
nananaginip at nagmimithi
Ang mga sinaunang sarap
Makamtan muli

Lumabas sa unos
Sa kaulapang maliwanag
Pagpigil ng ngiti
Lumipad ng tuluyan

Umaagos ang ginto
Humihiyan ang sirena
Tingin sa mga nakausad
Matatahimik na

Friday, September 11, 2009

Ang Mga Tao sa Layb (part 3)

basahin ang part 1
basahin ang part 2



Nilapit ko ang libro sa aking humahabang ilong. Ginalaw ko ang aking leeg, paikot na pakanan, paikot na pakaliwa habang hawak ang libro sa kaliwang kamay, sinilip ang ilalim ng mga mesa sa tabi, baka nagtatago ang may-ari.

Tiningnan ko ang libro. Nakabalot sa isang espesyal na kulay, lila. Natibo ako ng mga maliliit at malalambot na balahibo na tekstura ng balot. Imbis na makasugat ito ay nagbibigay kiliti sa aking mga daliring pilit kumakapit.

Huminga ulit, ngayon ay malalim. Ang kanyang halimuyak...ay parang isang nagtatagong hardin sa likod ng isang mansyon, mabigat ang hangin, maaamoy ang simoy ng mga nagkalat na bulaklak, ang maligamgam na init ng iyak ng umaga, ang pagaspas ng mga tangkay ng puno habang sumasagi ang malambot na hangin, ang mga damong tila kumakalabit sa paa at ang hamog na dahang-dahang kinukulayan ang kapaligiran.

“Sino kaya may-ari nito? At sinong tao ang gagamit ng cover na ganito?”

Binuksan ko ang libro, ang unang pahina...libro ng Anatomiya. May nakasulat na “A.C.” sa ibabang bahagi ng unang pahina, bandang kanan.

Binalik ko ang libro dahil para bang nagdilim at nagkaron ng maitim na ulap sa kisame ng silid-aklatan. Umulan ng malakas. Tinamaan ako ng kidlat.

“May pagsusulit pa ko, ano ba tong ginagawa ko?!”

Ibinalik uli ang itim ng aking mga mata sa sariling kong libro. Ipinatong ang mga braso sa mesa at sumalubong ang mga kilay.

Hindi naglaon, naramdaman kong may nakatingin sa akin, sa may gawing kanan, lumingon ako at nakita ko ang kaklase kong si Yam. Tinungo niya ang kanyang ulo na para bang sumasang-ayon sa pagpapakitang gilas ko sa aking salbaheng amo na libro.

“Baka nakita niya kong inaamoy-amoy ko yung wirdong libro.”

Binigyang-pansin ko uli ang librong tangan ng magulo kong isip. Nang maisip kong humiwalay sa ulirat at palitan ang mga pahina sa aking paningin, nilingon ko uli si Yam. Ang ulo, nakapatong sa braso at ang kanyang braso nakaladlad sa mesa. Nakasalumpak ang kanyang katawan sa lamesa. Sinasamba niya ang Diyosa ng Kaantukan.

Kinuha ko uli ang lilang libro at napansin kong may punit na papel na nakasingit na maaaring magsilbing marka sa isang pahina na di pa natatapos na basahin. Binuklat ko ang libro sa marka ng papel na punit.

Ang punit na papel ay tila may tulang nakasulat, at ang pahinang pinagsingitan ng nasabing papel...


...ilustrasyon ng ari ng babae at lalaki...

Wednesday, September 9, 2009

Ang Mga Tao sa Layb (part 2)


(basahin muna ang part 1)


Inalis ko ang upuan sa pagkakabit nito sa mesa. Pinili ko ang pang-isahang mesa ngunit konektado sa lima pang mesa sa tabi nito. Ang mesa na may tatlong harang para sa gagamit. Isa sa kaliwa, isa sa kanan at isa sa harapan. Ginawa ito para hindi masayang ang oras sa pakikipagtinginan sa taong nasa harapan.

Kinabig ko pa ang upuan. Naglabas ang sahig ng isang iyak na para bang kinahig ng matalas na paa ng upuan ang tiyan nito. Tumingin ako sa paligid. Walang tumingin maliban sa babaing nakaupo sa gitna na nangongolekta ng ID para sa mga taong nananabik na pumapasok sa espesyal na seksyon ng silid-aklatan.

Baka ilusyon lang ang mga ibang tao at sa totoo’y kami lamang dalawa ang tao sa layb.

“Kalokohan.”

Umupo na ako. Nilapag ko ang dalang libro at bag, pati na rin ang pabigat sa aking dibdib, bumuntong-hinga...mabigat pa rin.

Binuksan ko ang papel na nakabalunbon sa isang matigas papel na may plastic na ‘di hamak na mas malaki sa isang normal na kwaderno. Dinampi ko ng marahan ang mga pahina, naramdaman ko ang mga maliliit na aligasgas ng mga letra at salita na masusing nakaimprenta rito. Tiningnan, binasa, sinipat ang mga letra, salita at pangungusap. Nilagay ko ang dalawang hintuturo sa gilid ng aking noo upang sumuot at maitatak ang aking mga binabasa sa aking utak. Pumikit pa ko upang umikot-ikot sa aking ulo ang mga tinatandaan. Sumasabay na rin ang mga labi ko na para bang bumabanggit ng orasyon o kulam para sa isang kaaway.

Nang bigla kong maisipan na gumawi ng tingin sa katabi kong mesa sa kaliwa. May nakita akong libro na para bang naiwan o iniwan ng may-ari .

Kinuha ko ang libro...may mahiwagang halimuyak na biglang nahinga ko. Ako ay napangiti...babae ang may-ari ng librong ito.

Tuesday, September 8, 2009

Ang Mga Tao sa Layb (part 1)

Pumunta ako sa silid-aklatan, isang lungga ng mga maiingay na utak sa gitna ng nakakabinging kapayapaan. Maraming bubwit na nakaupo. Marami ang nagsisipatan. Marami ang nagtitinginan. May hindi mapakali. Mayroon naming nagprapraning-praningan.

Nakakasilaw ang liwanag na padalos-dalos na tumatama sa ibabaw ng mesa at sa mga sulok ng kisame. Sa gawing kanan ay ang mga higanteng bintana na nakukulayan ng mga luntiang dahon ng mga punong matatanaw sa labas.

Ang mga tao, nakaupo, umuupo, iba’y tumatayo. Ang kanilang mga mukha ay guhit ng isang larawang punung-puno ng anino at tila mabigat ang mga dala. Ang iba ay nakatuon sa kawalan, nakatunganga, blanko, at tila ba nasa ibang oras at hinigop ang kanilang pag-iisip ng isang namatay na araw sa kalawakan. Ang ilan naman ay nagpapakahenyo at na-eenganyo sa paulit-ulit na pagbasa, pagsambit sa isip, at pagtungo sa pagpayag nilang lamunin ng impormasyon ang kanilang buhay.

Uupo ako sa may dulo kung saan lamok at langaw lang ang nais umokupa ng nasabing espasyo.

“Bakit nga ba ayaw ko sa maraming tao? Hindi naman nila alam ang pangalan ko? Baka sila mag-ingay?"

Baka ang sabik ko ay biglang mamatay, ‘di magtagal ay lilipat din ng lugar kung saan walang lamay o makipagharapan sa isang mayumi, at mag-isip ng madumi.

Kalimutan muna ang lahat at may haharapin pang kinatatakutang mahabang pagsusulit na palapit.

Kaya pumunta ako sa dulo, hawak-hawak ang isang elepanteng libro. Ang nilalaman ay hindi ko maitanim sa aking ulo.

Monday, September 7, 2009

What is the difference between Tagalog and Filipino?


Tagalog used to be the National Language of the Philippines. Its existence can be traced back from the pre-Spanish Era. Tagalog is an olden language
. Rajah Sulaiman was the Datu of the Tagalog Kingdom before it was forcefully taken by the Spaniards in the 15th century. The Tagalog people are the people who lived near the Ilog Pasig, hence, the term "Tagalog", which is a contracted word of "taga-Ilog".

The Tagalog alphabet is also known as the "abakada" which is comprised of the following letters:
A B K D E G H I L M N NG S T U W Y

Pronounced as: A BA KA DA EH GA HA I LA MA NA NGA PA RA SA TA U WA YA

The Congress changed the National Language to Filipino in order to unify our divided native tongues, because aside from the Tagalog Language, the Philippines also has other languages/dialects such as Cebuano, Ilonggo, Ilocano, Bicolano, Kapampangan etc.

Although the Filipino Language is mostly based on Tagalog, it offers "direct adaptation" of words or what we call transliteration. For example, the english word "dictionary", when translated to Tagalog, it is "talatinigan". But the Filipino Language gives us more freedom and ease hence the word "diksyunaryo". Other examples are: "airplane = eroplano", "television = telebisyon", "computer = kompyuter", "action = aksyon", "doctor = doktor/duktor", "magazine = magasin", "text = teksto", "context = konteksto".

The Filipino alphabet is comprised of these letters:

A B C D E F G H I J K L M N "ENYE" NG O P Q R S T U V W X Y Z

Therefore, English words can be easily adapted to a Filipino word like cellphone, DVD player, or even the word "polo", "brief", "picture" and "camera".

Although it is the basis of the Filipino Language, Tagalog is more of the national language of the past. The Filipino Language is essentially the Tagalog Language but branding our national language as Filipino is a leeway for adapting words from other native languages such as the word pangga, English words, and words that are closely associated to technology and modern terminologies such as the word "internet". By this process, they can be included in our day to day vocabulary.

The Filipino Language was created or renamed to promote unity and equality among the native languages in the Philippines. It also gave the Filipinos the capability to adapt English words. Therefore these two, Filipino and Tagalog are two different entities, and we should be reminded that Filipino is our National Language.

But why is the Tagalog Language known across our country and not the Bisaya or the other native languages? Majority of non-Filipinos are accustomed to say that the national language of the Filipinos is Tagalog, why?

Rampant usage of Tagalog in our media?

Or was it because ever since the Spanish Era, Manila (where the taga-ilog or tagalog people resides) was the capital of the trade and industry that is why Tagalog flourished over the nation?

Is it the predisposition of our previous lawmakers to make Tagalog the National Language, hence, Tagalog was a required subject to learn?

The 8 rays of the sun in our Philippine flag symbolizes the first 8 provinces who declared revolt against the Spaniards namely; Manila, Cavite, Bulacan, Pampanga, Nueva Ecija, Bataan, Laguna, and Batangas. All of them except Pampanga (not sure about Bataan) are Tagalog-speaking provinces. Was it because of them?

But even the symbolism of our sun in our flag is confusing, the sun allegedly symbolized the Hispanicity of our race.

Amidst these queries, let me assert again that Filipino is the National Language of the Philippines.


Sunday, September 6, 2009

Sinagtala



Parang asong buwang na nakaalpas
Sa abusong bato na marahas
At ngayon patungo na sa kolehiyo
'Sang bultong bagahe ang hatak ko

Sa sinagtala ang aking dormitoryo
Sa bagong bintana ng mundo ko
Namasid kang naglalakad sa ulap
Sa ating mata tayo'y nag-usap

Pinakilala ka ng kasama ko
Gradweyting sa devcom na kurso
Ako freshman sa kursong bio
Hindi ba tila nagmamadali ako

Sa isang inuman tayo nagkasipatan
Ang lambanog na asul ay ubus-ubusan
Kuwentuhan sa dilim ng lalim ng gabi
Natapos ang drama sa simbang-gabi

Sa unang sulyap sa bandang kinagisnan
Sumingit sa pila ikaw ang pumaraan
Sa unang dinig ng ingay at himig
Langit ang tabi habang El Bimbo'y tuminig

Salamat sa alaala binibining maganda
Bagong sibol pa lang ako, ika'y paalis na
Maging mabait sana ang tadhana sa iyo
Ang unang lumagi sa aking dormitoryo

Monday, August 24, 2009

Wala ng mas gaganda rito



Sa piling mo ako ay lumigaya
Isang damdaming hindi makuha kung wala ka

Sa yakap mo
Dama ko ang init
Ang sabik ng pag-ibig nating pilit
Pinagkakasya kahit nakapiit

Ikaw ang dahilan kung bakit ako narito
Ikaw ang rason ng pag-ikot ng aking mundo

Tinititigan ka habang nanaginip
Magkaisa ang mundo at langit

Sa patak ng ulan ikaw ang nag-iisang ilaw
Sa dausdos ng tubig hindi tayo bibitaw

Wala ng sasarap dito

Ikaw ang gusto ko
Ikaw ang pangarap ko
Ikaw ang nasa puso ko

Humihinga dahil sa iyo
Umiiyak para sa iyo

Nabubuhay para ibigin mo

Wala ng mas gaganda rito